Çocuğunuzu Konuşturmanın Yolları

Çocuğunun ilk sözcüklerini duymak, her anne-baba için en büyük tarifsiz mutluluklardan biridir. Fakat yaşıtları konuşmasına rağmen minik evladınız biraz geç kaldıysa çocuğunuzu konuşturmanın yolları hakkında bilgi edinmeniz gerekir.

Bebeğiniz dünyaya geldikten sonra önce ‘karnı doysun, üşümesin’ gibi kaygılar taşırsınız. İlk telaşı atlattıktan sonra bebeğinizle keyifli zaman geçirmeye başlar, her geçen gün ona daha da bağlanırsınız.

İlk 1 yıl içinde bebeğiniz sosyal, fiziksel ve bilişsel aktiviteler açısından hızla gelişim gösterir. Onun uyanık olduğu her zamanı iyi değerlendirmelisiniz. Özellikle yemek yedirirken, altını değiştirirken vb. ona yakın olduğunuz anları fırsat bilerek dil ve konuşma gelişimine katkıda bulunabilirsiniz.

Çocuklar Neden Geçe Konuşur?

  • Kas-iskelet sistemi problemleri
  • Beyin ve sinir sistemindeki sorunlar
  • Kulak-burun-boğaz rahatsızlıkları
  • İşitme bozuklukları
  • Görme bozuklukları
  • Çok fazla televizyon izleme veya tablet ya da bilgisayar ile aşırı zaman geçirme
  • Depresyon
  • Çocukluk dönemi psikozları
  • Ebeveynlerin iki dil konuşuyor olması
  • Kardeşini kıskanmak
  • Yarık dudak-damak, dil bağı gibi problemler
  • Prematüre doğum ya da büyüme gelişme geriliği
  • Gelişimsel dil gecikmesi
  • Sık sık epilepsi/havale geçirme
  • Ailesel dil gecikmesi
  • Otizm gibi durumlar çocuklarda konuşma bozukluğu yapabilir.

Çocuklar Ne Zaman Konuşur?

  • Bebekler ilk 6 ay boyunca anlamsız sesler çıkarabilirler.
  • 6-12 ay arasında mama, baba gibi kelimeleri söyleyebilirler.
  • 12. aydan itibaren ‘evet’, ‘hayır’ ve benzeri sözcükleri anlayabilecek duruma gelirler. Birisi kendi adını söylediğinde dönüp bakarlar.
  • 12-16 aylık dönemde ‘dede’, ‘anne’ gibi anlamlı kelimeler söylemeye başlarlar.
  • 24. ayına geldiklerinde 5-10 kelime öğrenmiş olmaları gerekir.
  • 3 yaşına girdikten sonra ‘oyuncağın nerede?’, ‘bu ne?’ gibi soruları anlayarak cevaplayabilirler. Yine bu dönemde 2-3 kelimeden oluşan cümleler kurabilirler.
  • 3 yaşından sonra artık net bir şekilde konuşmaya başlarlar.
  • 4-5 yaşlarında basit olayları, 7 yaşından itibaren de karmaşık olayları anlatabilecek düzeye ulaşırlar.

Çocuklarda Konuşma Becerisi Nasıl Geliştirilir?

Bunun altında yatan sebep belirlenerek o yönde bir tedavi gerçekleştirilir. Herhangi bir hastalık tespit edilmediyse kendi kendine konuşmaya başlaması beklenebilir. Çocukla etkin iletişim kurulması, konuşması için her fırsatta teşvik edilmesi gerekir.

Çocuğun zamanında konuşması için yapabilecekleriniz şunlardır:

  1. İlk günden itibaren bebeğinizle konuşun. Yıkarken, beslerken, altını değiştirirken, kucağınıza aldığınızda, uyutmak için sallarken ona o gün neler yaptığınızı anlatın. Onunla ilgili duygularınızdan bahsedin. Cevap verecekmiş gibi sorular yöneltin. Masallar anlatın, şarkılar söyleyin. Bunları gözlerinin içine bakıp gülümseyerek yapın. Her fırsatta onunla oynayın, birbirinizi keşfedin.
  2. Bebeğinizin çıkardığı anlamsız sesleri taklit edin. O sesini alçaltıp yükselttikçe aynısını yapın. Ona fısıldayın. Tatlı, heyecanlı, gizemli vb. ses tonlarıyla konuşun.
  3. Bebekleri konuşturma yolları arıyorsanız, farklı sesleri dinlemesine imkân tanımanız gerektiğini bilmelisiniz. Sesli dönence, çıngırak, rüzgar çanı gibi şeylerle dikkatini çekmeye çalışın. Bebeğinizi kucağınıza alıp ona kitap okuyun. Bu, kelime dağarcığının gelişmesine katkı sağlar. Resimli kitapları tercih edin ve resimleri ona gösterin. Resimlerle ilgili sorular sorun. Örneğin ‘kedi nerede?’ deyin. Sonra da resimdeki yerini ona işaret edin. Özel çaba gösterirseniz çocuğunuzun konuşmayı daha kolay ve daha çabuk öğreneceğinden emin olabilirsiniz.
  4. Eşyaların adını söyleyin. Onunla basit, net ve yavaş konuşun. Yaptığınız işleri açıklayın.
  5. Cümle kurarken bazen kelimeleri vurgulayın. Örneğin; ‘gel bakalım bezini değiştireyim. Bez. Baak, senin bezin.’ Gibi.
  6. Konuşurken cümlelerin arasında biraz bekleyin. Böylece bebeğiniz söylediklerinizi idrak etmeye zaman bulabilsin.
  7. Tabii çocuğunuzu konuşturma yolları sabır gerektirir. Sürekli aynı ninniyi tekrarlamaktan, aynı şeyleri okumaktan bıkabilirsiniz. Fakat yapacak bir şey yok! 😊

Çocuklarda Dil Gelişimini Destekleme Yolları

  • Yaşına göre zekâ geliştirici oyunlar oynayın.
  • Sorular yönelterek konuşmasına olanak verin.
  • Sık sık dışarı çıkarın. Değişik şeyler denemesini, değişik yerler görmesini sağlayın.
  • Bazen yalnız oynamasına izin verin, bazen birlikte oynayın. Bu sırada karşılıklı diyalog içerisinde olun.
  • Fazla televizyon seyretmesine veya tablet-bilgisayar gibi şeylerle çok vakit geçirmesine müsaade etmeyin.
  • Aile fotoğraflarını gösterin. Bunlara bakmayı oyun hâline getirip konuşması için fırsat oluşturabilirsiniz.
  • Mikrofon ve oyuncak telefon gibi şeyler alın, konuşmaya ve şarkı söylemeye teşvik edin.
  • Sayı saymaca oynayın.
  • Tekerlemeler ve bilmeceler söyleyin.
  • Kuklaları veya oyuncak hayvanları konuşturun.
  • Bu durumun geçici olduğunu unutmayın. Karamsarlığa kapılmayın. Özellikle çocuğun yanında ‘neden hâlâ konuşmadı, bu çocuk konuşamıyor’ ve benzeri sözlerden uzak durun.

Yorum yapın